ΠΑΡΑΙΣΘΗΣΙΟΓΟΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ
Οι παραισθησιογόνες ουσίες, είτε με τη μορφή φυτών και μανιταριών, είτε με τη μορφή εκχυλισμάτων από τα παραπάνω χρησιμοποιηθήκαν για αιώνες, κυρίως σε θρησκευτικές τελετές. Εξαιτίας της ιδιότητάς τους να προκαλούν αντιληπτικές διαταραχές, όπως οπτικές και ακουστικές παραισθήσεις, πιστευόταν ότι έχουν την ικανότητα να «ανοίγουν τις πόρτες» για την έκφραση του ασυνειδήτου.
Τα ίδια ακριβώς χαρακτηριστικά που οδήγησαν στην ενσωμάτωσή τους σε θρησκευτικές ή πνευματιστικές τελετουργίες, οδήγησαν και στη διάδοσή τους ως ψυχοτρόπες ουσίες ( ουσίες δηλαδή, που λαμβάνονται με πρόθεση την αλλαγή της διάθεσης του ατόμου). Η μόδα της χρήσης των ουσιών αυτών αναπτύχθηκε ιδιαίτερα έντονα τη δεκαετία του ΄60 και συνδέθηκε με τις μυστικιστικές τάσεις ορισμένων νεανικών κινημάτων της εποχής εκείνης.
Οι ουσίες αυτές μπορεί να είναι φυσικές (π.χ. μαγικά μανιτάρια) ή χημικές (π.χ.LSD, PCP) και προκαλούν παραισθήσεις, οι οποίες είναι έντονες διαστρεβλώσεις της αντίληψης του ατόμου για την πραγματικότητα. Υπό την επήρεια των ουσιών, το άτομο βλέπει εικόνες, ακούει ήχους και βιώνει αισθήσεις που στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν. Κάποιες απ΄ αυτές προκαλούν ξαφνικές και έντονες συναισθηματικές εναλλαγές. Ο ακριβής μηχανισμός με τον οποίο αυτές οι ουσίες ασκούν την παραισθησιογόνο δράση τους, παραμένει ακόμη ασαφής.
Το σημαντικό, αναφορικά με τα αποτελέσματα της χρήσης των παραισθησιογόνων ουσιών, - αντίθετα από τις περισσότερες άλλες ψυχοτρόπες ουσίες- είναι ότι έχουν διαφορετικές επιδράσεις σε διαφορετικά άτομα ή σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Αυτό κυρίως οφείλεται στις σημαντικές διαφοροποιήσεις που υπάρχουν στην ποσότητα και την σύνθεση των ενεργών συστατικών τους, ειδικά σε αυτά που παράγονται από φυτά και μανιτάρια. Εξαιτίας της «απρόβλεπτης» φύσης τους, η χρήση των παραισθησιογόνων ουσιών μπορεί να γίνει ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Στην Ελλάδα, τα ποσοστά χρήσης παραισθησιογόνων ουσιών σε εφήβους μαθητές 14-18 ετών, ενώ παρουσίασαν αύξηση την περίοδο 1984-1998, τα τελευταία χρόνια παρουσιάζουν σημαντική μείωση ( ΕΠΙΨΥ, ESPAD).
Τα ίδια ακριβώς χαρακτηριστικά που οδήγησαν στην ενσωμάτωσή τους σε θρησκευτικές ή πνευματιστικές τελετουργίες, οδήγησαν και στη διάδοσή τους ως ψυχοτρόπες ουσίες ( ουσίες δηλαδή, που λαμβάνονται με πρόθεση την αλλαγή της διάθεσης του ατόμου). Η μόδα της χρήσης των ουσιών αυτών αναπτύχθηκε ιδιαίτερα έντονα τη δεκαετία του ΄60 και συνδέθηκε με τις μυστικιστικές τάσεις ορισμένων νεανικών κινημάτων της εποχής εκείνης.
Οι ουσίες αυτές μπορεί να είναι φυσικές (π.χ. μαγικά μανιτάρια) ή χημικές (π.χ.LSD, PCP) και προκαλούν παραισθήσεις, οι οποίες είναι έντονες διαστρεβλώσεις της αντίληψης του ατόμου για την πραγματικότητα. Υπό την επήρεια των ουσιών, το άτομο βλέπει εικόνες, ακούει ήχους και βιώνει αισθήσεις που στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν. Κάποιες απ΄ αυτές προκαλούν ξαφνικές και έντονες συναισθηματικές εναλλαγές. Ο ακριβής μηχανισμός με τον οποίο αυτές οι ουσίες ασκούν την παραισθησιογόνο δράση τους, παραμένει ακόμη ασαφής.
Το σημαντικό, αναφορικά με τα αποτελέσματα της χρήσης των παραισθησιογόνων ουσιών, - αντίθετα από τις περισσότερες άλλες ψυχοτρόπες ουσίες- είναι ότι έχουν διαφορετικές επιδράσεις σε διαφορετικά άτομα ή σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Αυτό κυρίως οφείλεται στις σημαντικές διαφοροποιήσεις που υπάρχουν στην ποσότητα και την σύνθεση των ενεργών συστατικών τους, ειδικά σε αυτά που παράγονται από φυτά και μανιτάρια. Εξαιτίας της «απρόβλεπτης» φύσης τους, η χρήση των παραισθησιογόνων ουσιών μπορεί να γίνει ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Στην Ελλάδα, τα ποσοστά χρήσης παραισθησιογόνων ουσιών σε εφήβους μαθητές 14-18 ετών, ενώ παρουσίασαν αύξηση την περίοδο 1984-1998, τα τελευταία χρόνια παρουσιάζουν σημαντική μείωση ( ΕΠΙΨΥ, ESPAD).
Τα 5 συνηθέστερα είδη παραισθησιογόνων ουσιών είναι:
• LSD (Lysergic Acid Diethylamide)
• Peyote (μεσκαλίνη)
• Μαγικά μανιτάρια (Psilocybin)
• P.C.P. (Φαινσυκλιδίνη)
• Κεταμίνη
• Peyote (μεσκαλίνη)
• Μαγικά μανιτάρια (Psilocybin)
• P.C.P. (Φαινσυκλιδίνη)
• Κεταμίνη
LSD (Lysergic Acid Diethylamide)
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Το LSD είναι μια από τις πιο ισχυρές παραισθησιογόνες ουσίες. Προέρχεται από ένα μύκητα, την ερυσιβώδη ολύρα, που αναπτύσσεται στη σίκαλη και άλλα δημητριακά.
Το 1938, ο Albert Hoffman, χημικός, που εργαζόταν σε Ελβετική φαρμακευτική εταιρία, συνέθεσε για πρώτη φορά το LSD. Καθώς όμως το νέο σκεύασμα δεν ανταποκρινόταν στο σκοπό για τον οποίο κατασκευάστηκε ( διέγερση του κυκλοφορικού και αναπνευστικού συστήματος), εγκαταλείφθηκε. Τα ψυχοτρόπα αποτελέσματά του ανακαλύφθηκαν το 1943, όταν κατά λάθος ο Hoffman δοκίμασε μικρή ποσότητα της ουσίας.
Ανακαλύφθηκε έτσι ότι το LSD ήταν ένα ισχυρό ψυχωσιομιμητικό - μια ουσία που θα μπορούσε να προκαλέσει εργαστηριακά «ψύχωση» και η μελέτη της οποίας θα αποκάλυπτε τους μηχανισμούς της σχιζοφρένειας και άλλων ψυχικών παθήσεων. Ακολούθησε ένας πειραματισμός προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά τελικά η χρήση του ως εργαστηριακό εργαλείο για μελέτες πάνω στην ψυχική ασθένεια σταμάτησε.
Η χρήση του διαδόθηκε τη δεκαετία του ’60 και επανήλθε στο προσκήνιο, μετά από κάμψη, τη δεκαετία του ’90, συνδεόμενο με συγκεκριμένα είδη μουσικής, όπως το Rave.
Σήμερα παρασκευάζεται σε παράνομα εργαστήρια, κυρίως στις ΗΠΑ και την Ολλανδία.
Το LSD είναι μια από τις πιο ισχυρές παραισθησιογόνες ουσίες. Προέρχεται από ένα μύκητα, την ερυσιβώδη ολύρα, που αναπτύσσεται στη σίκαλη και άλλα δημητριακά.
Το 1938, ο Albert Hoffman, χημικός, που εργαζόταν σε Ελβετική φαρμακευτική εταιρία, συνέθεσε για πρώτη φορά το LSD. Καθώς όμως το νέο σκεύασμα δεν ανταποκρινόταν στο σκοπό για τον οποίο κατασκευάστηκε ( διέγερση του κυκλοφορικού και αναπνευστικού συστήματος), εγκαταλείφθηκε. Τα ψυχοτρόπα αποτελέσματά του ανακαλύφθηκαν το 1943, όταν κατά λάθος ο Hoffman δοκίμασε μικρή ποσότητα της ουσίας.
Ανακαλύφθηκε έτσι ότι το LSD ήταν ένα ισχυρό ψυχωσιομιμητικό - μια ουσία που θα μπορούσε να προκαλέσει εργαστηριακά «ψύχωση» και η μελέτη της οποίας θα αποκάλυπτε τους μηχανισμούς της σχιζοφρένειας και άλλων ψυχικών παθήσεων. Ακολούθησε ένας πειραματισμός προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά τελικά η χρήση του ως εργαστηριακό εργαλείο για μελέτες πάνω στην ψυχική ασθένεια σταμάτησε.
Η χρήση του διαδόθηκε τη δεκαετία του ’60 και επανήλθε στο προσκήνιο, μετά από κάμψη, τη δεκαετία του ’90, συνδεόμενο με συγκεκριμένα είδη μουσικής, όπως το Rave.
Σήμερα παρασκευάζεται σε παράνομα εργαστήρια, κυρίως στις ΗΠΑ και την Ολλανδία.
ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ( ΤΟΞΙΚΕΣ) ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ
Το LSD είναι η πιο γνωστή και η πιο ισχυρή παραισθησιογόνος ουσία. Σε καθαρή μορφή είναι μια άοσμη, άγευστη, άχρωμη και υδατοδιαλυτή ουσία, ιδιαίτερα δραστική ( μόλις 0,05 – 0,1 μικρογραμμάρια αρκούν για να προκαλέσουν παραισθησιογόνα αποτελέσματα), πράγμα που καθιστά απαραίτητη την αραίωση του.
Στην αγορά κυκλοφορεί σε μορφή χαπιών, κάψουλας, κύβους ζάχαρης ή σε μικρά κομμάτια απορροφητικού χαρτιού με σχέδια - που διαφοροποιούν το είδος τους -, πάνω στα οποία έχει ενσταλαχθεί μικρή ποσότητα LSD. Σπάνια, κυκλοφορεί και σε υγρή μορφή. Συνήθως, λαμβάνεται από το στόμα και στο λεξιλόγιο της «πιάτσας» αναφέρεται ως : κρύσταλλος, τριπάκι, φράουλες, Ε.Τ., Κινέζος δράκος κ.α.
Οι επιδράσεις του LSD είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθούν μιας και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ποσότητα που λαμβάνεται, την προσωπικότητα του χρήστη, την εμπειρία του, τη διάθεσή του την ώρα της χρήσης, τις προσδοκίες του, καθώς και από το περιβάλλον μέσα στο οποίο γίνεται η χρήση. Συνήθως, το «ταξίδι» (trip) του LSD ξεκινά μετά από μια ώρα περίπου από τη λήψη της ουσίας και φτάνει στο απόγειό του μετά από 2-3 ώρες, με διάρκεια ως και 12 με 15 ώρες.
Άμεσες Σωματικές Συνέπειες
- αύξηση του καρδιακού ρυθμού και της αρτηριακής πίεσης
- διαστολή της κόρης των ματιών
- αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος, εφίδρωση
- ανορεξία
- αϋπνία
- ξηροστομία
- τρόμος, ρίγη
- μυϊκή αδυναμία
Το LSD είναι η πιο γνωστή και η πιο ισχυρή παραισθησιογόνος ουσία. Σε καθαρή μορφή είναι μια άοσμη, άγευστη, άχρωμη και υδατοδιαλυτή ουσία, ιδιαίτερα δραστική ( μόλις 0,05 – 0,1 μικρογραμμάρια αρκούν για να προκαλέσουν παραισθησιογόνα αποτελέσματα), πράγμα που καθιστά απαραίτητη την αραίωση του.
Στην αγορά κυκλοφορεί σε μορφή χαπιών, κάψουλας, κύβους ζάχαρης ή σε μικρά κομμάτια απορροφητικού χαρτιού με σχέδια - που διαφοροποιούν το είδος τους -, πάνω στα οποία έχει ενσταλαχθεί μικρή ποσότητα LSD. Σπάνια, κυκλοφορεί και σε υγρή μορφή. Συνήθως, λαμβάνεται από το στόμα και στο λεξιλόγιο της «πιάτσας» αναφέρεται ως : κρύσταλλος, τριπάκι, φράουλες, Ε.Τ., Κινέζος δράκος κ.α.
Οι επιδράσεις του LSD είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθούν μιας και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ποσότητα που λαμβάνεται, την προσωπικότητα του χρήστη, την εμπειρία του, τη διάθεσή του την ώρα της χρήσης, τις προσδοκίες του, καθώς και από το περιβάλλον μέσα στο οποίο γίνεται η χρήση. Συνήθως, το «ταξίδι» (trip) του LSD ξεκινά μετά από μια ώρα περίπου από τη λήψη της ουσίας και φτάνει στο απόγειό του μετά από 2-3 ώρες, με διάρκεια ως και 12 με 15 ώρες.
Άμεσες Σωματικές Συνέπειες
- αύξηση του καρδιακού ρυθμού και της αρτηριακής πίεσης
- διαστολή της κόρης των ματιών
- αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος, εφίδρωση
- ανορεξία
- αϋπνία
- ξηροστομία
- τρόμος, ρίγη
- μυϊκή αδυναμία
Άμεσες Ψυχολογικές Συνέπειες
- Αλλοιώσεις στην αντίληψη της εικόνας του σώματος, αλλά και των αντικειμένων
- Αλλοιώσεις στην αντίληψη του χώρου και του χρόνου, καθώς και στην ακοή
- Έντονη αίσθηση των χρωμάτων
- Συναισθηματικές αντιδράσεις, όπως φόβος, ευτυχία ή θλίψη
- Ραγδαία εναλλαγή των συναισθημάτων, χωρίς καμία λογική ή συνοχή. Ο χρήστης μπορεί να βιώνει ταυτόχρονα πολλά διαφορετικά συναισθήματα ή να μεταβαίνει ξαφνικά από μια συναισθηματική κατάσταση σε μια άλλη : από τον απόλυτο τρόμο μέχρι την απόλυτη ευτυχία
- «Μπέρδεμα- διασταύρωση» των αισθήσεων. Για παράδειγμα, ο χρήστης έχει την αίσθηση ότι ακούει τα χρώματα και βλέπει τους ήχους.
- Αποπροσωποποίηση : αίσθημα μη πραγματικότητας του εαυτού. Είναι το αίσθημα ότι ο εαυτός κάποιου δεν είναι αληθινός, ότι είναι αποκολλημένος από το σώμα του
- Παραισθήσεις και ψευδαισθήσεις
- Σύγχυση, άγχος, πανικός
- Αλλοιώσεις στην αντίληψη της εικόνας του σώματος, αλλά και των αντικειμένων
- Αλλοιώσεις στην αντίληψη του χώρου και του χρόνου, καθώς και στην ακοή
- Έντονη αίσθηση των χρωμάτων
- Συναισθηματικές αντιδράσεις, όπως φόβος, ευτυχία ή θλίψη
- Ραγδαία εναλλαγή των συναισθημάτων, χωρίς καμία λογική ή συνοχή. Ο χρήστης μπορεί να βιώνει ταυτόχρονα πολλά διαφορετικά συναισθήματα ή να μεταβαίνει ξαφνικά από μια συναισθηματική κατάσταση σε μια άλλη : από τον απόλυτο τρόμο μέχρι την απόλυτη ευτυχία
- «Μπέρδεμα- διασταύρωση» των αισθήσεων. Για παράδειγμα, ο χρήστης έχει την αίσθηση ότι ακούει τα χρώματα και βλέπει τους ήχους.
- Αποπροσωποποίηση : αίσθημα μη πραγματικότητας του εαυτού. Είναι το αίσθημα ότι ο εαυτός κάποιου δεν είναι αληθινός, ότι είναι αποκολλημένος από το σώμα του
- Παραισθήσεις και ψευδαισθήσεις
- Σύγχυση, άγχος, πανικός
Κάποιοι χρήστες βιώνουν έντονα τρομακτικές σκέψεις, καθώς και απελπισία, φόβο απώλειας του ελέγχου και φόβο παράνοιας ή/και θανάτου. Αυτά αναφέρονται ως «κακά ταξίδια» (bad trips). Ακόμη, ο χρήστης, υπό την επήρεια του LSD, μπορεί να προκαλέσει βλάβες στον ίδιο του τον εαυτό , αλλά και σε άλλους. Μερικές φορές εμφανίζεται έντονη μελαγχολία και άγχος, που μπορούν να διαρκέσουν και 24 ώρες μετά τη χρήση, αυξάνοντας τον κίνδυνο αυτοκτονίας.
Μακροπρόθεσμες Συνέπειες
- Flashback: η αναβίωση της εμπειρίας του «ταξιδιού», που συμβαίνει μέσα σε μερικές μέρες ή και σε παραπάνω από 1 χρόνο μετά τη διακοπή της χρήσης του LSD. Εμφανίζεται ξαφνικά και – συνήθως - διαρκεί από λίγα λεπτά ως και μερικές ώρες. Εάν το flashback επιμένει για αρκετές μέρες, υπάρχει πιθανότητα οργανικής βλάβης του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.
- Ψυχικές ασθένειες, όπως σχιζοφρένεια ή βαριάς μορφής κατάθλιψη.
- Flashback: η αναβίωση της εμπειρίας του «ταξιδιού», που συμβαίνει μέσα σε μερικές μέρες ή και σε παραπάνω από 1 χρόνο μετά τη διακοπή της χρήσης του LSD. Εμφανίζεται ξαφνικά και – συνήθως - διαρκεί από λίγα λεπτά ως και μερικές ώρες. Εάν το flashback επιμένει για αρκετές μέρες, υπάρχει πιθανότητα οργανικής βλάβης του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.
- Ψυχικές ασθένειες, όπως σχιζοφρένεια ή βαριάς μορφής κατάθλιψη.
LSD ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΣΗ
Με τη συχνή χρήση προκαλείται γρήγορα ανοχή και οι χρήστες χρειάζεται να αυξήσουν την ποσότητα που λαμβάνουν για να έχουν τα επιθυμητά αποτελέσματα, γεγονός που αυξάνει την επικινδυνότητα , δεδομένης της «ιδιαιτερότητας» της ουσίας.
Παρ΄ όλα αυτά το LSD θεωρείται ότι δεν προκαλεί εξάρτηση, όπως η ηρωίνη, η κοκαΐνη ή η νικοτίνη. Συνήθως, οι περισσότεροι χρήστες μειώνουν ή διακόπτουν μόνοι τους τη χρήση με τη πάροδο του χρόνου.
Με τη συχνή χρήση προκαλείται γρήγορα ανοχή και οι χρήστες χρειάζεται να αυξήσουν την ποσότητα που λαμβάνουν για να έχουν τα επιθυμητά αποτελέσματα, γεγονός που αυξάνει την επικινδυνότητα , δεδομένης της «ιδιαιτερότητας» της ουσίας.
Παρ΄ όλα αυτά το LSD θεωρείται ότι δεν προκαλεί εξάρτηση, όπως η ηρωίνη, η κοκαΐνη ή η νικοτίνη. Συνήθως, οι περισσότεροι χρήστες μειώνουν ή διακόπτουν μόνοι τους τη χρήση με τη πάροδο του χρόνου.
ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤA
Μύθος: Αφού δεν προκαλεί εξάρτηση, τότε δεν είναι επικίνδυνο.
Πραγματικότητα: Η αλήθεια είναι ότι το LSD θεωρείται ότι δεν προκαλεί εξάρτηση, όπως π.χ. η ηρωίνη, εφόσον η αποχή από τη χρήση δεν προκαλεί σύνδρομο στέρησης. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι δεν μπορείς να εθιστείς ψυχικά στη χρήση του – μια μορφή εξάρτησης σοβαρότερη και από τη σωματική.
Στην πραγματικότητα, το LSD είναι πολύ πιο επικίνδυνο απ΄ ό,τι νομίζεις:
- Παράγεται σε αυτοσχέδια εργαστήρια και δε μπορείς ποτέ να είσαι σίγουρος για τα χημικά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για την παρασκευή του, είτε για την καθαρότητα των στοιχείων αυτών. Το πόσο δυνατά ή επικίνδυνα θα είναι κάθε φορά είναι κάτι που δε μπορείς να ξέρεις από πριν.
- Με τη συστηματική χρήση, αυξάνεται η πιθανότητα να παρουσιαστεί οργανική βλάβη στο ΚΝΣ, ενώ πολλά από τα συμπτώματα όπως σύγχυση, κατάθλιψη ή παράνοια μπορεί και να αποτελέσουν μόνιμη κατάσταση στο μέλλον.
Επιπλέον, λάβε υπόψη ότι το να το ανακατέψεις με αλκοόλ ή άλλες ουσίες μπορεί να αποβεί και μοιραίο.
Στην πραγματικότητα, το LSD είναι πολύ πιο επικίνδυνο απ΄ ό,τι νομίζεις:
- Παράγεται σε αυτοσχέδια εργαστήρια και δε μπορείς ποτέ να είσαι σίγουρος για τα χημικά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για την παρασκευή του, είτε για την καθαρότητα των στοιχείων αυτών. Το πόσο δυνατά ή επικίνδυνα θα είναι κάθε φορά είναι κάτι που δε μπορείς να ξέρεις από πριν.
- Με τη συστηματική χρήση, αυξάνεται η πιθανότητα να παρουσιαστεί οργανική βλάβη στο ΚΝΣ, ενώ πολλά από τα συμπτώματα όπως σύγχυση, κατάθλιψη ή παράνοια μπορεί και να αποτελέσουν μόνιμη κατάσταση στο μέλλον.
Επιπλέον, λάβε υπόψη ότι το να το ανακατέψεις με αλκοόλ ή άλλες ουσίες μπορεί να αποβεί και μοιραίο.
Μύθος: Αν ξέρω να το χρησιμοποιώ, δεν κινδυνεύω.
Πραγματικότητα: Όσο μεγάλες προφυλάξεις και να πάρεις, δε μπορείς να εξασφαλίσεις την ασφάλεια σου κατά τη χρήση. Αυτό οφείλεται αφενός στο ότι η ίδια η ουσία μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη (όσον αφορά τη σύστασή της) και αφετέρου στο ότι τα αποτελέσματά της είναι απρόβλεπτα και διαφορετικά κάθε φορά, ανάλογα με το άτομο, τη διάθεση και την περίσταση.
Το σίγουρο είναι ότι η προηγούμενη εμπειρία δεν εξασφαλίζει την επόμενη και το ενδεχόμενο ενός bad trip είναι υπαρκτό κάθε φορά που γίνεται χρήση. Και τα αποτελέσματα ενός τέτοιου «ταξιδιού» μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές – όσο και μη αναστρέψιμες -βλάβες τόσο σε σένα, όσο και στους γύρω σου.
Ίσως, τελικά, αυτό που μπορεί να σε προφυλάξει είναι να κρίνεις, εάν τέτοια «ταξίδια» αξίζουν το ρίσκο που παίρνεις…
Το σίγουρο είναι ότι η προηγούμενη εμπειρία δεν εξασφαλίζει την επόμενη και το ενδεχόμενο ενός bad trip είναι υπαρκτό κάθε φορά που γίνεται χρήση. Και τα αποτελέσματα ενός τέτοιου «ταξιδιού» μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές – όσο και μη αναστρέψιμες -βλάβες τόσο σε σένα, όσο και στους γύρω σου.
Ίσως, τελικά, αυτό που μπορεί να σε προφυλάξει είναι να κρίνεις, εάν τέτοια «ταξίδια» αξίζουν το ρίσκο που παίρνεις…