Η εφαρμογή υλικών πρόληψης και προαγωγής της υγείας αποτελεί σημαντικό κομματι στην πρόληψη των εξαρτήσεων. Στόχος είναι η προαγωγή ενός «σχολείου που ενισχύει την πρόληψη» - ένα σχολείο στο οποίο καλλιεργούνται οι προσωπικές και κοινωνικές δεξιότητες των μαθητών και ενισχύεται η αυτοεκτίμηση και η αυτοπεποίθησή τους.
Το Κέντρο Πρόληψης εκπαιδεύει εκπαιδευτικούς και των δύο βαθμίδων, οι οποίοι εφαρμόζουν τα προγράμματα αυτά στο χώρο του σχολείου, με την εποπτεία και τη στήριξη του.
Ακόμη, έχει τη δυνατότητα να ανταποκριθεί σε συγκεκριμένα αιτήματα εκπαιδευτικών (Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης), που επιθυμούν στήριξη στην εφαρμογή προγραμμάτων Αγωγής Υγείας στο χώρο του σχολείου.
ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
«ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ» (ΚΕΘΕΑ - TACADE)
To εγχειρίδιο πρόληψης «Δεξιότητες για παιδιά του Δημοτικού» είναι μετάφραση και προσαρμογή στα ελληνικά δεδομένα αντίστοιχου εκπαιδευτικού υλικού του αγγλικού εκπαιδευτικού οργανισμού TACADE, με τον οποίο το ΚΕΘΕΑ έχει μακροχρόνια συνεργασία. Απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από 7-12 ετών, στους δασκάλους τους και τους γονείς τους.
Στόχος του είναι η εκπαίδευση των παιδιών του Δημοτικού σχολείου σε δεξιότητες απαραίτητες για την αντιμετώπιση των δυσκολιών της ζωής, ώστε να είναι σε θέση να προστατεύονται από κάθε είδους «κακοποίηση», δηλαδή από κάθε μορφής συμπεριφορά που μπορεί να βλάψει τη σωματική και ψυχική τους υγεία.Πιο συγκεκριμένα παρέχει υποστήριξη σε παιδιά και εκπαιδευτικούς και αναλύει θέματα που αφορούν την ωρίμανση, την αλλαγή, την εφηβεία, τις εξαρτησιογόνες ουσίες, τις σχέσεις, τις διαφοροποιήσεις των δυο φύλων, τον εκφοβισμό κ.α
* Το υλικό «Δεξιότητες για παιδιά του Δημοτικού» μπορεί να εφαρμοστεί και στο Νηπιαγωγείο, προσαρμοσμένο στην ηλικία των παιδιών.
* Το υλικό «Δεξιότητες για παιδιά του Δημοτικού» μπορεί να εφαρμοστεί και στο Νηπιαγωγείο, προσαρμοσμένο στην ηλικία των παιδιών.
« Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΙΣ 11 ΓΑΤΕΣ» (ΚΕΘΕΑ )
Το υλικό πρόληψης « Ο κήπος με τις 11 γάτες» είναι μετάφραση και προσαρμογή στα ελληνικά δεδομένα αντίστοιχου υλικού του ιταλικού οργανισμού A.I.D.D. από το ΚΕΘΕΑ.
Πρόκειται για ένα εικονογραφημένο παραμύθι για παιδιά 6 – 11 ετών. Στόχος του είναι να συνεισφέρει στην πρόληψη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών, αποσαφηνίζοντας και προσφέροντας για συζήτηση - μέσα στην τάξη – τις βαθύτερες αιτίες που θα μπορούσαν να θεωρηθούν παράγοντες κινδύνου στην ζωή ενός ανηλίκου. Με την εφαρμογή του προγράμματος τα παιδιά μαθαίνουν με βιωματικό τρόπο για την συνύπαρξη των θετικών και των αρνητικών στοιχείων της ζωής, ώστε να μπορούν με χαρά να απολαύσουν τα θετικά στοιχεία και με δύναμη να αντέξουν τα αρνητικά
Η απομάκρυνση των μαθητών από τον κίνδυνο χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών, θα επιτευχθεί με την ενίσχυση της ψυχοκοινωνικής υγείας και τη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για την υγιή ανάπτυξη τους.
« ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΠΑΙΔΙΩΝ», (ΕΠΙΨΥ)
Το εκπαιδευτικό υλικό Αγωγής Υγείας « Παιχνίδια Παιδιών» είναι μετάφραση και προσαρμογή στα ελληνικά δεδομένα αντίστοιχου υλικού του ινστιτούτου ISPA/SFA, από το Κέντρο Εκπαίδευσης για την Πρόληψη της Χρήσης Ναρκωτικών και την Προαγωγή της Υγείας ( ΕΠΙΨΥ).
Απευθύνεται σε παιδιά 7-9 ετών και στόχος του είναι να διαπραγματευτεί την έννοια της σύγκρουσης και της επιλογής: το να μάθουμε να ξεπερνάμε τις συγκρούσεις μας σημαίνει πρώτα – πρώτα να μάθουμε να τις αναγνωρίζουμε, να τις οριοθετούμε και – έπειτα- να προσπαθούμε να τις λύσουμε, επιλέγοντας τους κατάλληλους τρόπους.
Απευθύνεται σε παιδιά 7-9 ετών και στόχος του είναι να διαπραγματευτεί την έννοια της σύγκρουσης και της επιλογής: το να μάθουμε να ξεπερνάμε τις συγκρούσεις μας σημαίνει πρώτα – πρώτα να μάθουμε να τις αναγνωρίζουμε, να τις οριοθετούμε και – έπειτα- να προσπαθούμε να τις λύσουμε, επιλέγοντας τους κατάλληλους τρόπους.
«ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΟΧΙ ΕΜΕΙΣ» ,ΟΚΑΝΑ
Το εκπαιδευτικό υλικό απευθύνεται σε παιδιά των τελευταίων τάξεων του δημοτικού (Δ', Ε' & ΣΤ').
Η μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο αποτελεί κρίσιμη περίοδο στη διαμόρφωση των αντιλήψεων και των στάσεων σχετικά με το κάπνισμα.
Κύριος σκοπός του εκπαιδευτικού υλικού είναι η πρόληψη του καπνίσματος σε μαθητές Δημοτικού Σχολείου. Οι επιμέρους στόχοι αφορούν στη(ν):
• παροχή έγκυρης και αξιόπιστης ενημέρωσης
• αναγνώριση των αρνητικών προτύπων
• ανάπτυξη αποτελεσματικών τρόπων έκφρασης
• καλλιέργεια μιας στάσης φροντίδας του εαυτού και αυτοεκτίμησης
• συνειδητοποίηση των ενηλίκων ως προς την επιρροή που ασκούν
« Ο ΡΟΥΛΗΣ ΚΟΥΒΑΡΟΥΛΗΣ ΚΑΙ Η ΡΙΤΣΑ ΚΟΥΒΑΡΙΤΣΑ», (Κ.Π. ΟΡΑΜΑ)
Πρόγραμμα ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης για μαθητές Νηπιαγωγείου.
Στόχος του προγράμματος είναι η ενημέρωση – εκπαίδευση των νηπίων σε θέματα σεξουαλικής συμπεριφοράς και η πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης. Επιμέρους στόχοι είναι να αποκτήσουν τα παιδιά τις γνώσεις που έχουν ανάγκη, να λύσουν τις απορίες τους χωρίς να τραυματιστεί η παιδικότητα και η αθωότητα της ηλικίας τους.
Στόχος του προγράμματος είναι η ενημέρωση – εκπαίδευση των νηπίων σε θέματα σεξουαλικής συμπεριφοράς και η πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης. Επιμέρους στόχοι είναι να αποκτήσουν τα παιδιά τις γνώσεις που έχουν ανάγκη, να λύσουν τις απορίες τους χωρίς να τραυματιστεί η παιδικότητα και η αθωότητα της ηλικίας τους.
Το εκπαιδευτικό υλικό στοχεύει στην ομαλή και υγιή ψυχοσωματική ανάπτυξη των νηπίων. Ήρωες του υλικού είναι ο Ρούλης Κουβαρούλης και η Ρίτσα Κουβαρίτσα, οι οποίοι μαζί με τα παιδιά και με βιωματικές δραστηριότητες διαπραγματεύονται θέματα όπως: Ταυτότητα Φύλου (Σε ποιον μοιαζω – Είμαι αγόρι/ Είμαι κορίτσι), Πώς ήρθα στον Κόσμο, Φιλία – Έρωτας – Αγάπη, Φροντίδα Σώματος και Προστασία Εαυτού (Φροντίζω το Σώμα μου, Καλά και κακά μυστικά, Καλά και κακά Αγγίγματα).
Το εκπαιδευτικό υλικό πλαισιώνεται και από ένα θεωρητικό πλαίσιο, που τεκμηριώνει την αναγκαιότητα εφαρμογής τέτοιων προγραμμάτων από το νηπιαγωγείο.
Το εκπαιδευτικό υλικό πλαισιώνεται και από ένα θεωρητικό πλαίσιο, που τεκμηριώνει την αναγκαιότητα εφαρμογής τέτοιων προγραμμάτων από το νηπιαγωγείο.
«ΕΓΩ» ΚΑΙ «ΕΣΥ» ΓΙΝΟΜΑΣΤΕ «ΕΜΕΙΣ»,ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ, Τριλίβα, Chimienti
Πρόγραμμα εκπαίδευσης σε κοινωνικές δεξιότητες , για παιδιά προεφηβικής ηλικίας . Απευθύνεται στη συναισθηματική και κοινωνικό-γνωστική ανάπτυξη των παιδιών με σκοπό τη βελτίωση της συμπεριφοράς τους στην καθημερινή πραγματικότητα. Στόχοι του προγράμματος είναι:
- να μειώσει την επιθετική συμπεριφορά με τη διδασκαλία μεθόδων έκφρασης του θυμού
- να μειώσει τη διαπροσωπική σύγκρουση με τη διδασκαλία μεθόδων, μέσα από τις οποίες οι διαμάχες θα επιλύονται ειρηνικά και χωρίς επιθετικότητα
- να προωθήσει τη συνεργασία μέσα από την παρουσίαση πλεονεκτημάτων και του οφέλους που έχει η συλλογική δουλειά με άλλα άτομα, για την επίτευξη κοινών σκοπών
- να προωθήσει το σεβασμό προς τα δικαιώματα και τα συναισθήματα των άλλων, μέσα από δραστηριότητες που βοηθούν τα παιδιά να γνωρίσουν καλύτερα τα συναισθήματα, τόσο τα δικά τους, όσο και των γύρω τους και τα αποτελέσματα της παράβλεψης των συναισθημάτων αυτών.
- να μειώσει τη διαπροσωπική σύγκρουση με τη διδασκαλία μεθόδων, μέσα από τις οποίες οι διαμάχες θα επιλύονται ειρηνικά και χωρίς επιθετικότητα
- να προωθήσει τη συνεργασία μέσα από την παρουσίαση πλεονεκτημάτων και του οφέλους που έχει η συλλογική δουλειά με άλλα άτομα, για την επίτευξη κοινών σκοπών
- να προωθήσει το σεβασμό προς τα δικαιώματα και τα συναισθήματα των άλλων, μέσα από δραστηριότητες που βοηθούν τα παιδιά να γνωρίσουν καλύτερα τα συναισθήματα, τόσο τα δικά τους, όσο και των γύρω τους και τα αποτελέσματα της παράβλεψης των συναισθημάτων αυτών.
" ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΡΧΟΜΑΣΤΕ! Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ"
Κέντρο Πρόληψης Ζωγράφου και Κέντρο Πρόληψης "Σταθμός" Δ. Καλλιθέας, Μοσχάτου - Ταύρου
Το συγκεκριμένο υλικό αποτελεί ένα πλήρες εγχειρίδιο για τον εκπαιδευτικό, ένα υλικό γνώσης και πραγμάτωσης βιωματικών παρεμβάσεων σε μαθητές ΣΤ΄ Δημοτικού. Προσπαθεί να δημιουργήσει μια ομαλή γέφυρα ανάμεσα στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο, ανάμεσα σε 2 πραγματικότητές για τον μαθητή, της αναπτυξιακής αλλαγής και της εκπαιδευτικής βαθμίδας.
Πιο συγκεκριμένα το πρόγραμμα στοχεύει οι μαθητές:
- να εκφράσουν σκέψεις, ανησυχίες και συναισθήματα σχετικά με το μεγάλωμά τους και το πέρασμα στο γυμνάσιο
- να ευαισθητοποιηθούν σε δεξιότητες που μπορούν να δράσουν προστατευτικά στο μεγάλωμά τους
- να μάθουν χρήσιμες πληροφορίες για το νέο τους σχολείο
- να τους δοθεί η δυνατότητα να αποχαιρετήσουν το δημοτικό
ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
«ΟΥΤΕ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΟΥΤΕ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟΣ…ΑΠΛΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΣ», Τριλίβα, Αναγνωστοπούλου, Χατζηνικολάου
Το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό υλικό επικεντρώνεται στο να βοηθήσει τους μαθητές να αναπτύξουν την ικανότητα της κατανόησης, της ανοχής και της ενσυναίσθησης με τους «διαφορετικούς» συμμαθητές τους. Απευθύνεται σε παιδιά Δημοτικού και Γυμνασίου.
Το πρόγραμμα ενθαρρύνει τους μαθητές:
- να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα, τη στάση και τη συμπεριφορά τους απέναντι στη διαφορετικότητα
- να εκτιμούν την αξία των διαφορετικών απόψεων
- να δημιουργούν φιλίες και σχέσεις με τους διαφορετικούς άλλους
- να αναγνωρίζουν την άδικη μεταχείριση π.χ. με τη χρήση στερεότυπων και να αντιδρούν σε αυτά
Το πρόγραμμα ενθαρρύνει τους μαθητές:
- να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα, τη στάση και τη συμπεριφορά τους απέναντι στη διαφορετικότητα
- να εκτιμούν την αξία των διαφορετικών απόψεων
- να δημιουργούν φιλίες και σχέσεις με τους διαφορετικούς άλλους
- να αναγνωρίζουν την άδικη μεταχείριση π.χ. με τη χρήση στερεότυπων και να αντιδρούν σε αυτά
ΣΧΟΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΠΟ ΟΜΗΛΙΚΟΥΣ,
Αντιγόνη Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης
Αντιγόνη Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης
Το εκπαιδευτικό υλικό αποσκοπεί στην εκπαίδευση μαθητών στη διαχείριση ενδοσχολικών συγκρούσεων μέσα από τη διαδικασία της διαμεσολάβησης στο σχολείο τους. Απευθύνεται σε μαθητές όλων των βαθμίδων.
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα:
- ενδυναμώνει τους μαθητές και τις μαθήτριες με δεξιότητες και στρατηγικές για τη διαχείριση των συγκρούσεων
- βοηθά τους μαθητές να αποκτήσουν αυτογνωσία και αυτοπεποίθηση, καθώς και κατανόηση για τα προβλήματα που τους απασχολούν με τους συμμαθητές τους
- οικοδομεί ισχυρές σχέσεις συνεργασίας και αλληλοϋποστήριξης στη σχολική κοινότητα
- αναπτύσσει χρήσιμα επικοινωνιακά εργαλεία και συμβάλλει στη διευκόλυνση της μαθησιακής διαδικασίας μέσα σε ένα εποικοδομητικό και δημιουργικό σχολικό περιβάλλον
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα:
- ενδυναμώνει τους μαθητές και τις μαθήτριες με δεξιότητες και στρατηγικές για τη διαχείριση των συγκρούσεων
- βοηθά τους μαθητές να αποκτήσουν αυτογνωσία και αυτοπεποίθηση, καθώς και κατανόηση για τα προβλήματα που τους απασχολούν με τους συμμαθητές τους
- οικοδομεί ισχυρές σχέσεις συνεργασίας και αλληλοϋποστήριξης στη σχολική κοινότητα
- αναπτύσσει χρήσιμα επικοινωνιακά εργαλεία και συμβάλλει στη διευκόλυνση της μαθησιακής διαδικασίας μέσα σε ένα εποικοδομητικό και δημιουργικό σχολικό περιβάλλον
ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
EU-DAP, ΞΕΡΩ ΤΙ ΖΗΤΑΩ
Πρόγραμμα πρόληψης της χρήσης ψυχοτρόπων ουσιών που βασίζεται στην προσέγγιση των ολοκληρωμένων προγραμμάτων κοινωνικών επιρροών.
Η καινοτομία του «ΞΕΡΩ ΤΙ ΖΗΤΑΩ» έγκειται στο ότι αναπτύχθηκε με τη συνεργασία επτά κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα πλαίσια του προγράμματος EU-DAP και αξιολογήθηκε ως προς την αποτελεσματικότητα του σε προγενέστερο στάδιο.
Η καινοτομία του «ΞΕΡΩ ΤΙ ΖΗΤΑΩ» έγκειται στο ότι αναπτύχθηκε με τη συνεργασία επτά κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα πλαίσια του προγράμματος EU-DAP και αξιολογήθηκε ως προς την αποτελεσματικότητα του σε προγενέστερο στάδιο.
Απευθύνεται σε μαθητές Γυμνασίου και στόχο έχει να επηρεάσει τις στάσεις και τις αντιλήψεις των μαθητών για το κάπνισμα, το αλκοόλ και τα ναρκωτικά σε νεαρή ηλικία, πριν αυτές εδραιωθούν.
«ΣΤΗΡΙΖΟΜΑΙ ΣΤΑ ΠΟΔΙΑ ΜΟΥ», ΕΠΙΨΥ
Το εκπαιδευτικό υλικό Αγωγής Υγείας «Στηρίζομαι στα πόδια μου» είναι μετάφραση και προσαρμογή στα ελληνικά δεδομένα αντίστοιχου υλικού από την Ιρλανδία, από το Κέντρο Εκπαίδευσης για την Πρόληψη της Χρήσης Ναρκωτικών και την Προαγωγή της Υγείας ( ΕΠΙΨΥ).
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου και στηρίζεται σε ένα σύνθετο μοντέλο, το οποίο:
- Περιλαμβάνει την ανάπτυξη της ικανότητας των μαθητών να συνειδητοποιήσουν και να αναγνωρίσουν τα συναισθήματά τους, την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους, καθώς και τους παράγοντες που τους επηρεάζουν
- Παρουσιάζει διεξοδικά τρόπους με τους οποίους οι μαθητές μπορούν να αναπτύξουν ανάλογες δεξιότητες
- Περιλαμβάνει πληροφορίες για τις εξαρτησιογόνες ουσίες (νόμιμες και παράνομες)
- Περιλαμβάνει την ανάπτυξη της ικανότητας των μαθητών να συνειδητοποιήσουν και να αναγνωρίσουν τα συναισθήματά τους, την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους, καθώς και τους παράγοντες που τους επηρεάζουν
- Παρουσιάζει διεξοδικά τρόπους με τους οποίους οι μαθητές μπορούν να αναπτύξουν ανάλογες δεξιότητες
- Περιλαμβάνει πληροφορίες για τις εξαρτησιογόνες ουσίες (νόμιμες και παράνομες)
Σκοπός του είναι να βοηθήσει τους μαθητές ν’ αναλάβουν την ευθύνη της υγείας τους και της ζωής τους και πιο συγκεκριμένα να αναπτύξουν ικανότητες και δεξιότητες, ώστε να μπορούν να αποφασίζουν συνειδητά και υπεύθυνα για το θέμα της χρήσης ουσιών ( νομίμων και παρανόμων). Πιο συγκεκριμένα, στόχοι του προγράμματος είναι:
o Η ενίσχυση της αυτοεκτίμησης
o Η ανάπτυξη χαρακτηριστικών αποφασιστικής συμπεριφοράς
o Η βελτίωση της ικανότητας επικοινωνίας και συνεργασίας
o Η ενίσχυση της ικανότητας λήψης αποφάσεων, με σεβασμό στις ανάγκες και τα δικαιώματα τόσο των ίδιων, όσο και των άλλων
o Η γνώση για τις εξαρτησιογόνες ουσίες, καθώς και η κατανόηση των συνεπειών της χρήσης
o Η ενίσχυση της αυτοεκτίμησης
o Η ανάπτυξη χαρακτηριστικών αποφασιστικής συμπεριφοράς
o Η βελτίωση της ικανότητας επικοινωνίας και συνεργασίας
o Η ενίσχυση της ικανότητας λήψης αποφάσεων, με σεβασμό στις ανάγκες και τα δικαιώματα τόσο των ίδιων, όσο και των άλλων
o Η γνώση για τις εξαρτησιογόνες ουσίες, καθώς και η κατανόηση των συνεπειών της χρήσης