Το εκπαιδευτικό υλικό σχεδιάστηκε από τα στελέχη του Κέντρου Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής υγείας Π.Ε. Ρεθύμνου, με σκοπό να βελτιώσει την επικοινωνία και τη συνεργασία των μαθητών στα πλαίσια της σχολικής τάξης, μέσω της καλλιέργειας προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων.
Απευθύνεται σε παιδιά Ε ΄και Στ΄τάξης του Δημοτικού, βασίζεται στην βιωματική – ενεργητική μάθηση και προορίζεται για διδασκαλία στον σχολικό χώρο είτε από δασκάλους , είτε από στελέχη πρόληψης. Αποτελείται από 20 συναντήσεις, διάρκειας μιας διδακτικής ώρας και μπορεί να υλοποιηθεί στη διάρκεια ενός σχολικού έτους.
Το υλικό εγκρίθηκε από το ΙΕΠ για την εφαρμογή του στο σχολείο για το έτος 2019-2020, ενώ εκκρεμεί η έγκρισή του για το σχολικό έτος 2021-2022 και έχει υποβληθεί αίτηση για να ενταχθεί στην πλατφόρμα του ΙΕΠ για τα ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ +21.

Γιατί είναι σημαντική η εφαρμογή προληπτικών προγραμμάτων στο Δημοτικό.

Η πρόληψη περιλαμβάνει όλες εκείνες τις ενέργειες που λαμβάνουν χώρα πριν την εμφάνιση ενός προβλήματος και αφορά την εκπαίδευση των παιδιών και των νέων σε προσωπικές και κοινωνικές δεξιότητες για να αντεπεξέρχονται στις προκλήσεις και τις δυσκολίες της ζωής. Ενδυναμώνει τα άτομα και τα συστήματα (οικογένεια, σχολείο, κοινότητα), ώστε να μπορούν να διαχειρίζονται καθημερινές δύσκολες καταστάσεις, να αντιστέκονται στις πιέσεις, να αναγνωρίζουν τις ικανότητές τους και να επιλέγουν θετικές στάσεις ζωής.
Καθώς το πεδίο της πρόληψης συμβάλλει στην ενίσχυση ενός κλίματος ασφάλειας στο σχολικό περιβάλλον, είναι σημαντικό να αξιοποιήσουμε τις παρεμβάσεις αυτές ώστε ήδη από την πρώιμη ηλικία τα παιδιά να αναπτύξουν μια συνεργατική και δημοκρατική κουλτούρα, ενώ ταυτόχρονα να εκπαιδευτούν στην αναγνώριση και την έκφραση των συναισθημάτων τους.
Οι συναισθηματικές ικανότητες που αναπτύσσονται μέσα από τις προληπτικές παρεμβάσεις επιτρέπουν στα παιδιά να μάθουν να διαχειρίζονται – ήδη από την παιδική ηλικία- πιο αποτελεσματικά τις συναισθηματικά φορτισμένες καταστάσεις. Μπορούν να μάθουν να χαλαρώνουν περισσότερο, όταν είναι αναστατωμένα, να ηρεμούν ευκολότερα και ταχύτερα, να δείχνουν μεγαλύτερη συγκέντρωση, να κατανοούν καλύτερα τα συναισθήματα των άλλων, να εκφράζουν αυτό που νιώθουν με σεβασμό στον εαυτό τους και τον άλλο, να επικοινωνούν αποτελεσματικά, να δημιουργούν καλύτερες σχέσεις με τους γύρω τους και να μπορούν να παίζουν ενεργό ρόλο στην προστασία του εαυτού τους.
Τα αποτελεσματικά προγράμματα πρόληψης καλλιεργούν συναισθηματικές και γνωστικές δεξιότητες καθώς και δεξιότητες συμπεριφοράς – αποτελεσματικής επικοινωνίας, που συνθέτουν την συναισθηματική νοημοσύνη και βασίζονται σε αρχές και αξίες που θέτουν στο επίκεντρο τον άνθρωπο.

Ποιες είναι αυτές οι προσωπικές και κοινωνικές δεξιότητες;

Είναι οι δεξιότητες που χρειάζεται το παιδί για να επικοινωνεί αποτελεσματικά με τους γύρω του, να προσαρμόζεται στη ζωή και να αντιμετωπίζει θετικά τις δυσκολίες που συναντά.
 Να αποδέχεται και να αντιμετωπίζει με σεβασμό τον εαυτό του
 Να ανακαλύπτει τα ενδιαφέροντά του και να τα αξιοποιεί δημιουργικά
 Να αναγνωρίζει τις ικανότητές του
 Να θέτει και να επιτυγχάνει στόχους
 Να μάθει να παίρνει αποφάσεις
 Να αναζητά εναλλακτικές λύσεις για τα προβλήματά του
 Να αναγνωρίζει τις αξίες και τα πιστεύω του
 Να επικοινωνεί και να συνεργάζεται
 Να δημιουργεί, αλλά και να διακόπτει μια σχέση όταν χρειάζεται
 Να αποδέχεται και να εκφράζει τα συναισθήματά του
 Να χειρίζεται συγκρούσεις
 Να λέει όχι και να διεκδικεί τα δικαιώματά του
 Να βρίσκει πληροφορίες και στήριξη

Η συμμετοχή των μαθητών Δημοτικού σε προγράμματα Εκπαίδευσης σε Δεξιότητες Ζωής μέσα στο σχολικό πλαίσιο, βοηθά τα παιδιά να αποκτήσουν τις δεξιότητες που χρειάζονται, όχι απλώς για την επιβίωσή τους, αλλά για την πλήρη ανάπτυξή των κοινωνικών , συναισθηματικών και γνωστικών ικανοτήτων τους. Η εκπαίδευση που επικεντρώνεται στην ανάπτυξη δυνατοτήτων για προσαρμοστική και θετική συμπεριφορά, καθιστά τα παιδιά ικανά να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις απαιτήσεις και τις προκλήσεις της καθημερινής ζωής, παίζοντας τα ίδια ενεργό ρόλο στην προστασία του εαυτού τους από εξαρτητικές και άλλου είδους επικίνδυνες συμπεριφορές.