Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΩΣ ΜΟΡΦΗ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

   Το θέμα της αξιολόγησης των μαθητών είναι κυρίαρχο θέμα στην εκπαιδευτική πραγματικότητα. Οι γονείς και οι μαθητές διακατέχονται από μια διαρκή αγωνία για τις κάθε λογής εξετάσεις και τους βαθμούς. Οι εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων προβληματίζονται διαρκώς πάνω στο θέμα αυτό και αναζητούν μεθόδους και τεχνικές που θα τους επιτρέψουν ν’ αξιολογήσουν δίκαια και αντικειμενικά τους μαθητές τους.
   Η αξιολόγηση στην εκπαίδευση περιλαμβάνει όχι μόνο τον έλεγχο της προόδου των μαθητών, αλλά και την αντικειμενική αξιολόγηση της λειτουργίας και αποδοτικότητας ολόκληρου του εκπαιδευτικού συστήματος.


Αξιολόγηση 

 
  Όταν αξιολογούμε ένα μαθητή,καλούμαστε να εξετάσουμε  ένα πλήθος στοιχείων για να σχηματίσουμε μια πλήρη εικόνα της προσωπικότητάς του. Η σχολική επίδοση αποτελεί ένα μόνο από τα στοιχεία αυτά. Αξιολογώντας λοιπόν την επίδοση, αξιολογούμε συνήθως γνωστικής μόνο φύσεως χαρακτηριστικά και ειδικότερα τις γνώσεις του μαθητή και την ικανότητά του να τις χρησιμοποιεί σε διάφορες καταστάσεις.
Όμως, μαζί με την επίδοση του κάθε μαθητή, πρέπει να αξιολογούνται και άλλα στοιχεία, όπως:

  • η προσπάθεια που καταβάλλει ο μαθητής,
  • το ενδιαφέρον που επιδεικνύει,
  • η συνέπεια στις υποχρεώσεις και τα καθήκοντά του ως διδασκόμενου, 
  • η συμμετοχή του σε κοινές προσπάθειες,
  • οι δυνατότητες που του προσφέρει το κοινωνικό– οικονομικό του περιβάλλον.

   Σύμφωνα με τα παραπάνω, η αξιολόγηση στο σχολείο εξυπηρετεί πολλούς παιδαγωγικούς σκοπούς. Προσφέρει στους μαθητές, τις πληροφορίες εκείνες που θα τους επιτρέψουν να πάρουν με υπευθυνότητα κάποια απόφαση για το σχολικό και αργότερα για τον επαγγελματικό τους προσανατολισμό. Επίσης, δίνει χρήσιμες πληροφορίες και στον εκπαιδευτικό για το επίπεδο γνώσεων των μαθητών του, στο αντικείμενο της διδασκαλίας του, για να μπορέσει ανάλογα να την προσαρμόσει.
   Μ’ αυτή την έννοια, η αξιολόγηση μπορεί να γίνει μια διαδικασία συλλογής χρήσιμων πληροφοριών που θα λειτουργήσει σαν μηχανισμός ανατροφοδότησης, βοηθώντας το μαθητή να διαπιστώσει σε ποιες περιοχές της μάθησης αντιμετωπίζει δυσκολίες.

Βαθμολογία 
 
  
Συνήθως, όταν ακούμε να γίνεται λόγος για αξιολόγηση στην εκπαίδευση, ταυτίζουμε τη διαδικασία αυτή με την εξέταση και τη βαθμολογία των μαθητών στα μαθήματα που διδάσκονται. Η έμφαση αυτή στη σχολική βαθμολογία προέρχεται από τη βαρύτητα που δίνει το εκπαιδευτικό σύστημα.
   Είναι αλήθεια ότι οι βαθμοί στο σχολείο, έτσι όπως υπάρχουν σήμερα, έχουν πολύ σχετική αξία. Ποτέ δεν μπορούμε να πούμε ότι δυο μαθητές που έχουν τον ίδιο βαθμό, σε δυο διαφορετικά σχολεία είναι εξίσου καλοί, κακοί ή μέτριοι και οι δύο. Οι βαθμοί σε συνδυασμό με:

  • το ανταγωνιστικό πνεύμα που επικρατεί σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες ,
  • τα συναισθήματα μειονεξίας που δημιουργεί ο χαμηλός βαθμός,
  • το εγωκεντρικό πνεύμα που καλλιεργεί η συνεχής επίτευξη υψηλών επιδόσεων, 
  • το άγχος και η αγωνία για το αποτέλεσμα των εξετάσεων,
    συχνά έχουν αρνητική επίδραση στη διαμορφούμενη παιδική προσωπικότητα.

   Επίσης, είναι γεγονός ότι οι σχολικοί βαθμοί αξιολογούν μόνο ένα μέρος της νοημοσύνης. Μετρούν την απομνημόνευση και την ικανότητα μάθησης σύμφωνα με τα κριτήρια του καθηγητή και δεν υπολογίζουν τη  συναισθηματική νοημοσύνη, που αποδεικνύεται πολύ χρήσιμη για την επιτυχία στη ζωή. Τη συναισθηματική νοημοσύνη τη διαθέτουν οι δημιουργικοί άνθρωποι, οι άνθρωποι που ξέρουν να κάνουν και να διατηρούν καλές ανθρώπινες σχέσεις και διαθέτουν μεγάλη ικανότητα κοινωνικής προσαρμογής.
   Η συναισθηματική νοημοσύνη περιλαμβάνει:

  • συναισθηματική επίγνωση: αναγνωρίζω τα συναισθήματά μου χωρίς να τα κριτικάρω,
  • συναισθηματική αυτορρύθμισηέλεγχο των συναισθημάτων: πώς χειρίζομαι τα δύσκολα συναισθήματα μου, αντέχω να τα έχω, έχω την ευθύνη των συναισθημάτων και των πράξεών μου, είμαι ευέλικτος να προσαρμόζομαι σε αλλαγές και είμαι ανοικτός σε νέες ιδέες και πληροφορίες,
  • αυτοενεργοποίησηεξεύρεση κινήτρων για τον εαυτό: δε φοβάμαι να θέσω υψηλούς στόχους, έχω κίνητρα να προσπαθήσω και να εκπληρώσω τους στόχους μου,
  • πρωτοβουλία,
  • αισιοδοξία: βλέπω τις αποτυχίες και τα προβλήματα σαν κάτι παροδικό κι όχι σα μόνιμη κατάσταση,
  • ενσυναίσθηση: αναγνώριση των συναισθημάτων των άλλων,
  • επικοινωνία: πώς στέλνουμε μηνύματα και πώς μεταδίδουμε τα συναισθήματά μας,
  • χειρισμός διαφωνιών και συγκρούσεων: πώς βρίσκουμε λύσεις στις διαφορές μας,
  • διασύνδεση: πώς δημιουργούμε σχέσεις που αντέχουν στο χρόνο και τις δυσκολίες,
  • ικανότητα για συνεργασία,
  • αυτοαξιολόγηση αυτοεκτίμησηαυτοπεποίθηση: γνωρίζω και συνειδητοποιώ τις δυνατότητές μου, πιστεύω στον εαυτό μου και στην αξία μου, διεκδικώ (λέω όχι), εκφράζω τις απόψεις μου και παίρνω αποφάσεις για τη ζωή μου.

Ο ρόλος της αξιολόγησης στην αυτοεκτίμηση του μαθητή

   Η αξιολόγηση της επίδοσης του μαθητή είναι μία από τις διαδικασίες που διαμορφώνουν την αυτοαντίληψη και την αυτοεκτίμησή του, αλλά επηρεάζουν και τη γενικότερη συμπεριφορά του. Η  έννοια της αυτοαντίληψης αναφέρεται στην υποκειμενική αντίληψη που έχει το άτομο για τον εαυτό του και τις ικανότητές του, ενώ η αυτοεκτίμηση αναφέρεται στη θετική ή αρνητική αξία που δίνει στον εαυτό του. Οι  μαθητές που έχουν αναπτύξει θετική αυτοεκτίμηση και αυτοαντίληψη, τολμούν ν’ ανοιχθούν κατά τη μαθησιακή διαδικασία στο άγνωστο και το διαφορετικό, το οποίο σε αντίθετη περίπτωση φαντάζει απειλητικό και περιορίζει το μαθητή στα γνωστά και οικεία. Με τον τρόπο αυτό, η θετική αυτοαντίληψη εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις της παραγωγικής και δημιουργικής μάθησης.
   Είναι αλήθεια ότι όταν ο μαθητής πηγαίνει για πρώτη φορά στο σχολείο, έχει ήδη διαμορφώσει την αυτοαντίληψη και αυτοεκτίμησή του στα πλαίσια της οικογένειας και το γεγονός αυτό επηρεάζει σημαντικά την επίδοσή του. Τα παιδιά με υψηλή αυτοεκτίμηση, βάζουν πιο υψηλούς (και ρεαλιστικούς) στόχους, καθώς δεν τα τρομάζει υπερβολικά η πιθανότητα της αποτυχίας. Είναι πολύ πιο έτοιμα ν’ αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις, να μπουν στο παιχνίδι και  να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Όταν συμβαίνει να συναντήσουν την αποτυχία ή την κριτική δεν αποθαρρύνονται, γιατί έχουν σταθερή εμπιστοσύνη στην αξία τους.
   Τα παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση, αντίθετα, βλέπουν την αποτυχία σαν ένα ακόμη πλήγμα κατά του μικρού τους αποθέματος αυτοπεποίθησης και απέχουν από τους «κινδύνους», θέτοντας σκόπιμα χαμηλούς στόχους ή εξωπραγματικά υψηλούς για να δικαιολογήσουν την αποτυχία τους.
Βέβαια, η διαδικασία διαμόρφωσης της αυτοεκτίμησης του παιδιού συνεχίζεται και στο σχολείο, μέσα από την αξιολόγηση της επίδοσης στα μαθήματα, αλλά και άλλων στοιχείων όπως: της ικανότητας έκφρασης, της κριτικής, κ.ά.   Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι ο εκπαιδευτικός μπορεί να επηρεάσει αποτελεσματικά την ανάπτυξη της αυτοαντίληψης και της αυτοεκτίμησης του μαθητή.
  Σε κάθε περίπτωση ο εκπαιδευτικός χρειάζεται να:

  • παρακινεί τα παιδιά σε μεγαλύτερες προσπάθειες,
  • διορθώνει τη δουλειά τους,
  • επισημαίνει και τα «σωστά» (η αναλογία είναι 1 λάθος προς 10 σωστά), 
  • αναθέτει στους μαθητές καθήκοντα που είναι ανάλογα προς τις ικανότητές τους,
  • υπογραμμίζει τις επιτυχίες τους, αντί ν’ απαριθμεί τις αποτυχίες τους,
  • μην επαινεί μόνο την επιτυχία, αλλά και την προσπάθεια,
  • επιστρέφει στον κάθε μαθητή την εργασία του προσωπικά, όποτε αυτό είναι δυνατό,(ιδιαίτερα αν οι βαθμοί του είναι μάλλον χαμηλοί) μ’ έναν ήρεμο λόγο ενθάρρυνσης αντί να τη μοιράζει απλώς στην τάξη,
  • βοηθάει το μαθητή να καταλαβαίνει τα λάθη του και να επωφελείται από αυτά, 
  • προσέχει τη διατύπωση της κριτικής του, φροντίζοντας να βεβαιωθεί ότι αναφέρεται στην εργασία του μαθητή κι όχι στην προσωπικότητά του, 
  • δείχνει με πράξεις και λόγια πως ο κάθε μαθητής  είναι άξιος σεβασμού και προσοχής,
  • αξιολογεί τις ικανότητες του μαθητή ακόμη και αν είναι διαφορετικές από εκείνες που βαθμολογούνται.        

     

 


        

 

 

 

 

 


Σχήμα: Οι «καλοί» και οι «κακοί» κύκλοι

   Η εκπαίδευση, είναι μια διαδικασία που συνεχίζεται σε ολόκληρη τη ζωή του ανθρώπου κι αποβλέπει, όχι απλώς και μόνο στην προσφορά γνώσεων και δεξιοτήτων, αλλά και στην ολόπλευρη ανάπτυξή του. Σ’ αυτήν την εκπαίδευση ο μαθητής χρειάζεται περισσότερο να μάθει την τέχνη της μάθησης παρά ν’ αποστηθίσει ορισμένες γνώσεις, χρειάζεται ν’ αποκτήσει εσωτερικά κίνητρα που θα τον ωθούν στη συνεχή συμπλήρωση των γνώσεών του, χρειάζεται να μάθει ν’ αξιολογεί ο ίδιος τον εαυτό του και να διορθώνει την αξιολογική του πορεία.
  Μ’αυτό το σκεπτικό, η αξιολόγηση αφενός οφείλει να καλύπτει ένα ευρύτερο φάσμα δραστηριοτήτων, μέρος των οποίων αποτελεί η πρόοδος στα μαθήματα, και αφετέρου, να γίνεται με τέτοιο τρόπο που να προστατεύεται η αυτοεκτίμηση του μαθητή, προσφέροντάς του ανατροφοδότηση, με σκοπό να φτάσει στην πλήρη απόδοσή του.

 

 

 

 
 
 
 

Θέματα για εφήβους & νέους Θέματα για εκπαιδευτικούς Θέματα για γονείς

Ρέθυμνο HOTSoft.gr σχεδιασμός, κατασκευή, Προώθηση ιστοσελίδων, Κρητη SEO. Ρέθυμνο Aσύρματα δίκτυα WiFi, Δομημένη καλωδίωση, έξυπνο σπίτι. Rethymno Website Design, Web Development, Web site Promotion, SEO Crete SEM.
powered by HOTSoft.gr
internet, δίκτυα & τηλεπικοινωνίες